Жаңылыктар

Өткөрүлүүчү жери: Бишкек ш., Пушкин көчөсү, 50 3-кабат, жыйындар залы Өткөрүү убактысы: саат 15:00дө   Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо аралыктан добуш берүүнү уюштуруу, өткөрүү жана жыйынтыктарын чыгаруу тартиби жөнүндө жобону бекитүү” токтом долбоору жөнүндө Баяндамачы: Манасбеков Р. М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн эксперти Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо талапкерлер тарабынан берилген шайлоо документтерин кабыл алуу жана текшерүү боюнча жумушчу топ жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтом долбоору жөнүндө Баяндамачы:Манасбеков Р. М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн эксперти Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна катталган талапкерлердин ортосунда шайлоо бюллетенине киргизүүнүн кезектүүлүгүн аныктоо боюнча чүчүкулак өткөрүү тартиби жөнүндө нускаманы бекитүү тууралуу” токтом долбоору жөнүндө Баяндамачы: Манасбеков Р. М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн эксперти Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 28-июлундагы № 37 “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоону өткөрүүдө шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө Баяндамачы: Закиров А. М. - укуктук камсыздоо бөлүмүнүн эксперти Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 29-августундагы № 66 “Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топ жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө Баяндамачы: Закиров А. М. - укуктук камсыздоо бөлүмүнүн эксперти Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын айрым токтомдорун күчүн жоготту деп таануу жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө Баяндамачы: Манасбеков Р. М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн эксперти Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2023-жылдын 22-мартындагы №5 чечимин күчүн жоготту деп таануу жөнүндө” чечим долбоору жөнүндө Баяндамачы: Алмазбеков Э. А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара аракеттенүү жана методология секторунун башчысы Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Араван жана Айтматов аймактык шайлоо комиссияларынын курамдарына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө Баяндамачы: Алмазбеков Э. А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара аракеттенүү жана методология секторунун башчысы

Бүгүн, 18-августта Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышовдун катышуусунда БШКнын атайын өкүлдөрү жана системалык администраторлору үчүн онлайн форматта жумушчу жыйын өткөрүлдү. Жыйында БШКнын аппаратынын укуктук камсыздоо бөлүмүнүн кызматкерлери тарабынан “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө”, “Кыргыз Республикасынын референдуму жөнүндө” жана “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы жөнүндө” конституциялык мыйзамдарга киргизилген негизги өзгөртүүлөр боюнча окутуу өтүп, кеңири маалымат берилди. Русланбек Жакышов шайлоо мыйзамдарындагы өзгөртүүлөр боюнча БШКнын атайын өкүлдөрү жана системалык администраторлору толук маалыматка ээ болушу зарыл экенин белгилеп, аларды шайлоочуларга туура жана жеткиликтүү түшүндүрүүнүн маанилүүлүгүнө токтолду. Ошондой эле алдыдагы Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоону уюшкандыкта жана жогорку деңгээлде өткөрүүдө БШКнын аймактардагы өкүлдөрүнүн жоопкерчилиги чоң экенин белгиледи. Жумушчу жыйын суроо-жооп форматында уланып, катышуучулар шайлоо мыйзамдарына киргизилген жаңы өзгөртүүлөргө байланыштуу суроолоруна юристтерден кеңири жана так жоопторду алышты.

Аймактык шайлоо комиссиялары участкалык шайлоо комиссияларынын резервдерин толуктоо максатында жарандардан жана саясий партиялардан документтерди кабыл аларын жарыялайт. “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 19-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссиясы беш жылдык мөөнөткө саясый партиялардын өкүлдөрүнүн экиден биринин жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдарынын өкүлдөрүнүн экиден биринин курамында түзүлөт. “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 19-беренесинин 6-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссиясы аймактык шайлоо комиссиясы тарабынан түзүлөт. Саясий партиялар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдары (жергиликтүү кеңештер) шайлоо комиссияларынын курамдарына жана резервдерине көрсөтүүчү субъекттер болуп саналат. “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча шайлоо комиссиялары жѳнүндѳ” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 22-беренесинин 1-бөлүгүнүн негизинде төмөнкүлөр шайлоо комиссиясынын мүчөсү боло алышпайт: - Жогорку Кеңештин депутаты, жергиликтүү кеңештин депутаты; - мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамдары; - судья, укук коргоо жана фискалдык органдын кызматкери, аскер кызматчысы; - талапкер, талапкердин жана саясый партиянын өкүлү; - башка мамлекеттин жарандыгы бар адам; - мыйзамда белгиленген тартипте, соттуулугу алып салынбаган же жоюлбаган адам; - башка шайлоо комиссиясынын мүчөсү; - терс негиздер боюнча шайлоо комиссиянын мүчөсүнүн милдеттеринен мөөнөтүнөн мурда бошотулган адам. Ошондой эле, бир участкалык шайлоо комиссияларынын курамына жубайлар жана жакын туугандар шайлана алышпайт. Саясий партиялардан участкалык шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо алардын уставына ылайык жүргүзүлөт. Саясий партиялар талапкерлердин документтерин тиешелүү аймактык шайлоо комиссиясына 2026-жылдын 1-сентябрына саат 18:00гө чейин беришет. Участкалык шайлоо комиссияларынын резервине киргизүү үчүн жарандар, коомдук бирикмелер 2026-жылдын 1-сентябрына саат 18.00гө чейин тиешелүү жергиликтүү кеңешке документтерди тапшыруусу зарыл. Жергиликтүү кеңештин шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо боюнча сессиясы шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндөн кечиктирилбестен өткөрүлөт. Сессиянын чечими бардык талапкерлердин документтери менен бирге тиешелүү аймактык шайлоо комиссиясына дароо ѳткѳрүлүп берилет. Участкалык шайлоо комиссияларынын резервине берилүүчү документтердин тизмеги: - талапкердин участкалык шайлоо комиссиясынын курамында иштөөгө макулдугу жөнүндө арызы жана Кыргыз Республикасынын шайлоо мыйзамдарынын ченемдерин сактоо жөнүндө милдеттенмеси; - паспорттун көчүрмөсү; - иштеген жери, окуган жери, билими көрсөтүлгөн биографиялык маалыматтар (кадрларды эсепке алуу боюнча өздүк баракча же резюме); - байланыш маалыматтар: жашаган жеринин дареги, телефон номерлери; - жеке дайындарды жыйноого жана иштетүүгө макулдугу; - көрсөтүүчү субъекттин протоколу. Көрсөтүүчү субъекттер шайлоо комиссиясынын мүчөлүгүнө талапкерлер, эреже катары, тиешелүү калктуу пункттун аймагында жашоого тийиш экенин эске алуусу зарыл. Керектүү документтердин үлгүлөрү: арыз, саясий партиянын протоколу, жарандардын чогулушунун протоколу, жеке дайындарды жыйноого жана иштетүүгө макулдугу. Маалымат алуу үчүн телефон: 0312660116 Эскертүү: “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 19-беренесинин 2-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссиясынын курамында ар бир саясый партиядан бирден ашык эмес өкүл болушу мүмкүн.

Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы Ноокат жана Түп райондорундагы бир катар шайлоо участокторунун даректерин өзгөрттү. Ош облусунун Ноокат районунун Кара-Таш айыл аймагынын Нойгут айылындагы № 5397 шайлоо участогунун жайгашкан жери Нойгут айылы, Акбар Каары көчөсү, 40, “Белек” балдар бакчасынын имараты дарегинен Нойгут айылы, Жаңы конуш, 31, “Нойгут” орто мектебинин имараты дарегине өзгөртүлдү. Ноокат аймактык шайлоо комиссиясына Кара-Таш айыл аймагынын айыл өкмөтү менен биргеликте шайлоочулар арасында № 5397 шайлоо участогунун дареги өзгөртүлгөндүгү тууралуу түшүндүрүү иштерин жүргүзүү тапшырылды. Ысык-Көл облусунун Түп районунун Балбай айыл аймагынын Кудургу айылындагы № 3056 шайлоо участогунун дареги Ленин көчөсү, 55б, айыл өкмөтүнүн имараты дарегинен Кудургу айылы, Ленин көчөсү, 55а, К. Усенбеков атындагы орто мектептин имараты дарегине өзгөртүлдү. Балбай айыл аймагынын Фрунзе айылындагы № 3057 шайлоо участогунун дареги Киров көчөсү, 59, айыл өкмөтүнүн имараты дарегинен Фрунзе айылы, Д. Садыбеков көчөсү, 31/1, М. Фрунзе атындагы орто мектептин имараты дарегине өзгөртүлдү. Балбай айыл аймагынын Ак-Булак айылындагы № 3059 шайлоо участогунун дареги А. Усенов көчөсү, н/ж, айыл өкмөтүнүн имараты дарегинен Ак-Булак айылы, А. Усенов көчөсү, 2а, «Байэл» балдар бакчасынын имараты дарегине өзгөртүлдү. Карасаев айыл аймагынын Сары-Дөбө айылындагы № 3083 шайлоо участогунун дареги Садыракун көчөсү, 73, “Ынтымак” маданият үйүнүн имараты дарегинен Сары-Дөбө айылы, Садыракун көчөсү, 56, С. Карачев атындагы орто мектептин имараты дарегине өзгөртүлдү. Түп аймактык шайлоо комиссиясына Балбай жана Карасаев айыл аймактарынын айыл өкмөттөрү менен биргеликте шайлоочулар арасында № 3056, № 3057, № 3059 жана № 3083 шайлоо участкаларынын даректери өзгөртүлгөндүгү тууралуу түшүндүрүү иштерин жүргүзүү тапшырылды.

Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы “Чаткал аймактык шайлоо комиссиясынын курамына өзгөртүүлөрдү киргизүү” жөнүндө токтом кабыл алды. Чаткал аймактык шайлоо комиссиясынын курамынан берген арыздарына ылайык Макенов Бекмамат Султаналиевич, Абдыкеримов Кумарбек Абдыкеримович, Турматов Чынарбек Кеңешбекович (жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдарынан) чыгарылып, ордуна резервден Эргешова Назира Осмонбековна, Эрназарова Гүлшайыр Дүйшөналиевна, Мамытов Тынарбек Тургунбаевич (жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдарынан) киргизилди.

Бүгүн, 14-августта Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы өз жыйынында Бишкек, Кемин, Москва, Нарын, Талас, Сузак, Ноокат жана Өзгөн аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, бош калган мандаттарды кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитти. • Бишкек шаардык кеңешининдеги бош мандат Солтонов Ренат Сартбековичке (“Жаңы күч-Новая сила” саясий партиясы) өткөрүлүп берилди; • Кемин районунун Чоң-Кемин айылдык кеңешинин депутаты Туратбеков Айбек Туратбековичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкерЕгиналиев Нурдин Зарлыковичке өткөрүлүп берилди; • Москва районунун Ак-Суу айылдык кеңешинин депутаты Сатиев Данияр Базарбаевичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Султанкулов Нарынбек Узгенбаевичке өткөрүлүп берилди; • Нарын районунун Учкун айылдык кеңешинин депутаты Болотбек уулу Назарбектин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Тостоков Кылычбек Абдраимовичке өткөрүлүп берилди; • Талас шаардык кеңешинин депутаты Нартаева Айнура Канатбековнанын (“Аманат ЭСП” депутаттык фракциясы) ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Бортникова Елена Викторовнага (“Аманат ЭСП” саясий партиясы) өткөрүлүп берилди; • Сузак районунун Кыз-Көл айылдык кеңешинин депутаты Абдырасулов Нурбек Акжигитовичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Аманкулов Советбек Аманкуловичке өткөрүлүп берилди; • Ноокат районунун Көк-Жар айылдык кеңешинин депутаты Рахматиллаев Таалайбек Аттокуровичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Жарматов Абдыганы Жаамбаевичке өткөрүлүп берилди; • Ноокат районунун Төөлөс айылдык кеңешинин депутаты Жапарова Тажихандын ыйгарым укуктары каза болгондугуна байланыштуу мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Манапов Асан Мамаюнусовичке өткөрүлүп берилди; • Өзгөн районунун Дөң-Булак айылдык кеңешинин депутаты Рахманова Манзура Хусанбаевнанын ыйгарым укуктары каза болгондугуна байланыштуу мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Ибрагимов Оятилла Дилмуратжановичке өткөрүлүп берилди.  

Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы “Майыптыгы бар шайлоочулардын шайлоо укуктарынын ишке ашырылышын камсыз кылуу жөнүндө” Жобонун жаңы редакциясын бекитүү жөнүндө токтом кабыл алды. Аталган Жобо укуктук базаны актуалдаштырууга, терминологияны унификациялоого жана майыптыгы бар шайлоочуларга тийиштүү шарттарды түзүү иштерин системалаштырууга багытталган. Жобонун бүтүндөй тексти боюнча “майыптыгы бар жарандар” деген түшүнүк “майыптыгы бар шайлоочулар” терминине алмаштырылды. Ошондой эле, Кыргыз Республикасынын Санарип кодексинин талаптары эске алынып, Борбордук шайлоо комиссиясынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин аймактык бөлүмдөрү менен өз ара аракеттенүү формалары жаңыртылды. Маанилүү өзгөртүүлөрдүн бири катары Жобонун аталышынан “шайлоо жана референдум өткөрүүдө” деген сөздөр алып салынды. Бул майыптыгы бар шайлоочулардын укуктарын камсыздоо, инфратүзүмдү адаптациялоо жана маалымдоо иштери шайлоо өнөктүгү учурунда гана эмес, шайлоолор аралык мезгилде да дайыма жана системалуу түрдө жүргүзүлөрүн аныктайт.  

Бүгүн, 14-августта Кыргыз Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясынын жыйынында КР БШКнын жаңы Регламенти бекитилди. Документ 2026-жылдын 16-майындагы №66 жана 28-июлундагы №137 Кыргыз Республикасынын конституциялык мыйзамдары менен “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы жөнүндө” Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамына киргизилген өзгөртүүлөргө шайкеш келтирүү максатында иштелип чыкты. Ошондой эле, Борбордук шайлоо комиссиясынын колдонуудагы Регламентинин жоболорун жаңылоо зарылчылыгы да эске алынды. Регламенттин жаңы редакциясын кабыл алуу Борбордук шайлоо комиссиясынын ички жол-жоболорун жана ишин уюштурууну конституциялык Мыйзамдын талаптарына шайкеш келтирүүгө, ошондой эле анын ченемдерин практикада бирдей колдонууну камсыз кылууга мүмкүндүк берет. Белгилей кетсек, “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын регламентин бекитүү жөнүндө” 2025-жылдын 10-сентябрындагы № 73 токтому күчүн жоготту.  

Өткөрүлүүчү жери: Бишкек ш., Пушкин көчөсү, 50 3-кабат, жыйындар залы Өткөрүү убактысы: саат 11:00дө    1. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Регламентин бекитүү жөнүндө” токтом долбоору Баяндамачы: Конутаев А.Б. - укуктук камсыздоо бөлүмүнүн башчысы 2. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Майыптыгы бар шайлоочулардын шайлоо укуктарынын ишке ашырылышын камсыз кылуу жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтом долбоору Баяндамачы: Алмазбеков Э.А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара аракеттенүү жана методология секторунун башчысы 3. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Бишкек, Кемин, Москва, Нарын, Талас шаардык, Сузак, Ноокат жана Өзгөн аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештердин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу жана бош калган мандаттарды шайланган депутаттардан кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитүү тууралуу” токтом долбоору Баяндамачы: Манасбеков Р.М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн эксперти 4. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Чаткал аймактык шайлоо комиссиясынын курамына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору Баяндамачы: Алмазбеков Э.А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара аракеттенүү жана методология секторунун башчысы 5. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Ош облусунун Ноокат районунун Кара-Таш айыл аймагындагы № 5397 шайлоо участогунун дарегин өзгөртүү жөнүндө” токтом долбоору Баяндамачы: Алмазбеков Э.А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара аракеттенүү жана методология секторунун башчысы 6. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Ысык-Көл облусунун Түп районундагы №3056, 3057, 3059, 3083 шайлоо участокторунун даректерин өзгөртүү жөнүндө” токтом долбоору Баяндамачы: Алмазбеков Э.А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара аракеттенүү жана методология секторунун башчысы  

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Баткен, Кызыл-Кыя, Кадамжай, Базар-Коргон, Ноокен, Майлуу-Суу, Таш-Көмүр, Чаткал, Нарын шаардык, Нарын, Жумгал, Ат-Башы, Ак-Талаа, Алай, Чоң-Алай, Араван, Кара-Кулжа, Талас шаардык, Талас, Бакай-Ата, Айтматов, Манас, Кант, Сокулук, Москва, Панфилов аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерин толуктоо максатында жарандардан жана саясий партиялардан документтерди кабыл аларын жарыялайт. Саясий партиялар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдары (жергиликтүү кеңештер) шайлоо комиссияларынын курамдарына жана резервдерине көрсөтүүчү субъектер болуп саналат. “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 22-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык төмөнкүлөр шайлоо комиссиясынын мүчөсү боло алышпайт: - Жогорку Кеңештин депутаты, жергиликтүү кеңештин депутаты; - мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамы; - судья, укук коргоо жана фискалдык органдын кызматкери, аскер кызматчысы; - талапкер, талапкердин жана саясий партиянын өкүлү; - башка мамлекеттин жарандыгы бар адам; - мыйзамда белгиленген тартипте соттуулугу алып салынбаган же жоюлбаган адам; - башка шайлоо комиссиясынын мүчөсү; - терс негиздер боюнча шайлоо комиссиясынын мүчөсүнүн милдеттеринен мөөнөтүнөн мурда бошотулган адам. Ошондой эле бир шайлоо комиссиясынын курамына жубайлар жана жакын туугандар шайлана алышпайт. Саясий партиялардан аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо алардын уставына ылайык жүргүзүлөт. Саясий партиялар талапкерлердин документтерин Борбордук шайлоо комиссиясына 2026-жылдын 25-августуна саат 18.00гө чейин беришет. Аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерине киргизүү үчүн жарандар, коомдук бирикмелер 2026-жылдын 25-августуна саат 18.00гө чейин тиешелүү жергиликтүү кеңешке документтерди тапшыруусу зарыл. Жергиликтүү кеңештин шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо боюнча сессиясы шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндөн кечиктирилбестен өткөрүлөт. Сессиянын чечими бардык талапкерлердин документтери менен бирге Борбордук шайлоо комиссиясына дароо өткөрүлүп берилет. Шайлоо комиссияларынын резервине берилүүчү документтердин тизмеги: - талапкердин аймактык шайлоо комиссиясынын курамында иштөөгө макулдугу жөнүндө арызы жана Кыргыз Республикасынын шайлоо мыйзамдарынын ченемдерин сактоо жөнүндө милдеттенмеси; - паспорттун көчүрмөсү; - иштеген жери, окуган жери, билими көрсөтүлгөн биографиялык маалыматтар (кадрларды эсепке алуу боюнча өздүк баракча же резюме); - байланыш маалыматтары: жашаган жеринин дареги, телефон номерлери; - жеке дайындарды жыйноого жана иштетүүгө макулдугу; - көрсөтүүчү субъекттин протоколу. Көрсөтүүчү субъекттер шайлоо комиссиясынын мүчөлүгүнө талапкерлер, эреже катары, тиешелүү калктуу пункттун аймагында жашоого тийиш экенин эске алуусу зарыл. Керектүү документтердин үлгүлөрү: арыз, саясий партиянын протоколу, жарандардын чогулушунун протоколу, жеке дайындарды жыйноого жана иштетүүгө макулдугу.

  Бүгүн, 10-августта Кыргыз Республикасынын жана Армения Республикасынын Борбордук шайлоо комиссияларынын өкүлдөрүнүн видеоконференция форматындагы жумушчу жолугушуусу болуп өттү. Жолугушуунун негизги темасы жарандардын шайлоого болгон ишенимин бекемдөө, шайлоочулардын активдүүлүгүн жогорулатуу жана калк менен байланыштын заманбап формаларын өнүктүрүү боюнча тажрыйба алмашуу болду.      Жолугушуунун жүрүшүндө армян тарап жарандардын шайлоого болгон ишенимин бекемдөөгө жана шайлоо процесстеринин натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган институционалдык өнүгүү жана санариптик чечимдерди киргизүү боюнча тажрыйбасы менен бөлүштү. Катышуучулар ARTEMIS долбоору, Армениянын БШКсынын алдындагы Окуу борборунун ишмердиги, анын ичинде кадрларды даярдоо жана шайлоо тобокелдиктерин башкаруу системасын (ERM) киргизүү боюнча маалымат алышты.     Арменияда 2026-жылдын 7-июнунда өткөн парламенттик шайлоодо шайлоочулардын катышуусун жогорулатууга багытталган чаралар КР БШК өкүлдөрүнүн өзгөчө кызыгуусун жаратты. Аталган шайлоодо шайлоочулардын катышуусу дээрлик 59 пайызды түзгөн. Ушуга байланыштуу тараптар ар бир шайлоочу менен системалуу иш алып баруунун жолдорун талкуулашты. Аталган иштин максаты шайлоочуларга маалымат берүү менен бирге, алардын шайлоого аң-сезимдүү катышуусун камсыз кылуу жана ар бир добуштун өлкөнүн келечеги үчүн маанилүү экенин түшүндүрүү болуп саналат.   Ошондой эле, шайлоо органдарынын шайлоолорду уюштуруу жана өткөрүү мезгилиндеги жумуштарынын маанилүүлүгүнө көңүл бурулду. Жарандар, өзгөчө жаштар, билим берүү мекемелери жана коомдук бирикмелер менен туруктуу өз ара аракеттенүүнүн, маалыматтык-түшүндүрүү иш-чараларын өткөрүүнүн жана заманбап байланыш каналдарын колдонуунун зарылдыгын катышуучулар белгилешти.   Жыйынтыгында тараптар шайлоону уюштуруу жана өткөрүү, шайлоочулардын активдүүлүгүн жогорулатуу, жаштар менен иштөө жана заманбап маалыматтык-коммуникациялык инструменттерди өнүктүрүү багыттарында тажрыйба алмашууну улантуу боюнча макулдашышты. Мындан сырткары, жолугушууда Кыргызстандын жана Армениянын шайлоо органдарынын ортосундагы туруктуу кызматташтык шайлоо процесстерин өркүндөтүүгө, жарандардын ишенимин бекемдөөгө жана шайлоого аң-сезимдүү катышууну калыптандырууга өбөлгө түзүлөрү айтылды.

Бишкек шаарында “Шайлоо өткөрүү жаатындагы ЕККУнун эл аралык стандарттары жана милдеттенмелери, шайлоо чөйрөсүндө ЕККУнун Демократиялык институттар жана адам укуктары боюнча бюросунун (ДИАУБ) сунуштарын ишке ашыруу” темасында эки күндүк тегерек стол өтүп жатат. Тегерек столду КР БШКнын төрагасынын орун басары Лейла Лурова ачып, шайлоо системасын өркүндөтүүгө багытталган мыйзамдык реформалар, кабыл алынган конституциялык мыйзамдар боюнча жүргүзүлүп жаткан иштерге кеңири токтолду. Ал аталган өзгөртүүлөр шайлоо процессинин ачык-айкындуулугун, натыйжалуулугун жана эл аралык стандарттарга шайкештигин камсыз кылууга багытталганын белгиледи. Л.Лурова шайлоо мыйзамдарын өнүктүрүү жана ЕККУнун ДИАУБ сунуштарын ишке ашыруу маселелерин эл аралык эксперттер менен биргеликте талкуулоого мүмкүнчүлүк түзгөнү үчүн иш-чаранын уюштуруучуларына ыраазычылык билдирди. Иш-чаранын жүрүшүндө катышуучулар ЕККУнун шайлоого байкоо жүргүзүү методологиясын, шайлоо процессин жакшыртуу боюнча сунуштарды даярдоо, талдоо жана ишке ашыруу ыкмаларын талкуулашат. Ошондой эле, шайлоо органдарынын ишинин ачык-айкындуулугун камсыз кылуу, шайлоо талаш-тартыштарын кароо, добуш берүү күнүн уюштуруу, шайлоо округдарын түзүү, шайлоо өнөктүктөрүн өткөрүү, аларды каржылоо жана бул жааттагы мыйзамдардын сакталышын көзөмөлдөө боюнча эл аралык стандарттар жана алдыңкы тажрыйбалар каралат. ЕККУнун ДИАУБунун эксперттери Кыргыз Республикасына берилген мурдагы сунуштардын ишке ашырылышы боюнча жүргүзүлгөн талдоонун жыйынтыктарын тааныштырып, шайлоо процессин өркүндөтүүгө багытталган эл аралык мыкты тажрыйбаларды сунушташат. Эл аралык тажрыйба алмашууга, шайлоо мыйзамдарын жана аларды колдонуу практикасын өркүндөтүүгө багытталган тегерек столго КР БШКнын мүчөлөрү, аппараттын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн жетекчилери жана кызматкерлери катышууда.

Бүгүн, 5-августта Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы өз жыйынында “Майыптыгы бар шайлоочулардын жана айрым категориялардагы жарандардын шайлоо укуктарын өркүндөтүү жана ишке ашыруу боюнча жумушчу топ жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтом кабыл алды. Бул токтом жумушчу топтун максаттарын, милдеттерин жана функцияларын, ошондой эле анын курамын түзүү тартибин, анын ичинде жетекчисинин, мүчөлөрүнүн ыйгарым укуктарын жана чечим кабыл алуу жол-жобосун жөнгө салуу максатында иштелип чыккан. Жумушчу топтун жобосун бекитүү анын ишин уюштурууда бирдиктүү мамилени камсыздап, майыптыгы бар шайлоочулардын жана айрым категориялардагы жарандардын шайлоо укуктарын өркүндөтүү боюнча сунуштарды иштеп чыгууда Борбордук шайлоо комиссиясынын мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жана коомдук бирикмелер менен өз ара аракеттенүүсүнүн натыйжалуулугун жогорулатат.  

Бүгүн, 5-августта Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы өз жыйынында “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын атайын өкүлүнүн ишмердиги жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтом кабыл алды. Атайын өкүлдүн иши жөнүндө Жобону колдонуудагы конституциялык жана тармактык мыйзамдарга шайкеш келтирүү жана анын ишинин укуктук-уюштуруучулук негиздерин өркүндөтүү максатында төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди: атайын өкүлдүн укуктук статусу такталып, ал мамлекеттик жарандык кызматчы катары аныкталат; дайындоо жана бошотуу тартиби мамлекеттик жарандык кызмат жөнүндөгү мыйзамдардын талаптарына ылайык кайра редакцияланды; талапкерлерди сунуштоо механизми жоюлуп, квалификациялык талаптар (жаш курак, жогорку билим, мамлекеттик/муниципалдык кызмат же кесиптик тажрыйба) такталды; атайын өкүлдүн иш чөйрөсү кеңейтилди - округдук, аймактык жана участкалык шайлоо комиссиялары менен иштөө каралды; функциялары такталды жана кеңейтилди (шайлоо комиссияларды координациялоо, шайлоочулардын тизмеси, комиссия курамдарын жаңылоо, документ жүгүртүү, өткөрүп берүү актылары, коррупцияга каршы талаптарды сактоо); отчеттуулук системасы кеңейтилип, Борбордук шайлоо комиссиясынын жетекчилигине жана шайлоо процессин уюштуруу башкармалыгына отчет берүү такталды; терминология бирдейлештирилип, кайталанган жана эскирген нормалар алынып салынды. Белгилей кетсек, Жобого киргизилип жаткан өзгөртүүлөргө байланыштуу атайын өкүлдүн ишмердүүлүгү боюнча Борбордук шайлоо комиссиясынын бир катар токтомдору күчүн жоготту деп таанылды.  

Бүгүн, 5-августта Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы Ала-Бука районунун  №2277 шайлоо участогунун дарегин өзгөрттү. Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районунун Т. Балтагулов айыл аймагынын Падек айылындагы № 2277 шайлоо участогунун жайгашкан жери Падек айылы, У. Бойматов көчөсү, 10, Т. Жоробаев атындагы орто мектептин имараты дарегинен Падек айылы, У. Бойматов көчөсү, 12, Ж. Тойчубеков атындагы маданият үйү дарегине өзгөртүлдү. Ала-Бука аймактык шайлоо комиссиясына Т. Балтагулов айыл аймагынын айыл өкмөтү менен биргеликте шайлоочулар арасында шайлоо участогунун дареги өзгөргөндүгү тууралуу түшүндүрүү иштерин жүргүзүү тапшырылды.

Бүгүн, 5-августта Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы өз жыйынында Бишкек, Өзгөн, Араван, Кара-Суу, Ала-Бука, Баткен, Кадамжай жана Каракол аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, катталган талапкерлерди депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен чыгаруу жана бош калган мандаттарды шайланган депутаттардан кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитти. • Бишкек шаардык кеңешинин депутаты Токтогулов Максат Сарылбековичтин (“Жаңы күч - Новая сила” депутаттык фракциясы) ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулду; • Өзгөн шаардык кеңешинин депутаты Нарматова Мияссархан Адахамовнанын (“Эл биримдиги” депутаттык фракциясы) ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат Сырожов Абдулазиз Абдулхаетовичке (“Эл биримдиги” саясий партиясы)  өткөрүлүп берилди; • Араван районунун Дөбө-Коргон айылдык кеңешинин депутаты Холматов Шерзодбек Холкозиевичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулду; • Кара-Суу районунун Датка айылдык кеңешинин депутаты Машрабаев Боходиржон Хасановичтин (“Адилет” депутаттык фракциясы) ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Туркменов Джалалдин Шаисмаиловичке өткөрүлүп берилди; • Ала-Бука районунун Айры-Там айылдык кеңешинин депутаты Салибаев Төрөгазы Сабыралыевичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Ибрагимов Сапар Алмарсовичке өткөрүлүп берилди; • Баткен районунун Суу-Башы айылдык кеңешинин депутаты Анаралиев Акбаралинин ыйгарым укуктары Суу-Башы айылдык кеңешинин 2026-жылдын 15-июлундагы № 154 токтомунун негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулду. Бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Маркаев Абдибаит Пазыловичке  өткөрүлүп берилди; •Баткен районунун Суу-Башы айылдык кеңешинин депутаты Абдурасулов Алмазбек Абдыкааровичтин ыйгарым укуктары Суу-Башы айылдык кеңешинин 2026-жылдын 15-июлундагы № 154 токтомунун негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулду. Бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Шайдуллаев Абдижалил Абдиллаевичке өткөрүлүп берилди; • Кадамжай районунун Молдо Нияз айылдык кеңешинин депутаты Машрапов Куштарбек Примбердиевичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Жигитов Куштарбек Максыталиевичке өткөрүлүп берилди; • Каракол шаардык кеңешинин депутаты Орозбекова Динара Осмоновнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Работягина Елена Викторовнага өткөрүлүп берилди.