Башкы Жаңылыктар Жергиликтүү шайлоодо аныктык жана айкындуулук технологиясы жаңыртылат

Жергиликтүү шайлоодо аныктык жана айкындуулук технологиясы жаңыртылат

21-Окт, 2024

21-октябрда Борбордук шайлоо комиссиясындашайлоону электрондук башкаруу системасын өркүндөтүү үчүн арналган жаңы жабдууларды демонстрациялоо болупөттү. Бул окуя 2024-2028-жылдарга Кыргыз Республикасынсанариптештирүү жана санариптик концепциясынтрансформациялоо саясатынын бөлүгү болуп калды. Программалык-техникалык комплекстеги жаңылануу БШК шайлоо процессинин натыйжалуулугун жанаайкындуулугун жогорулатууга жардам берет.

Системаны өркүндөтүү боюнча негизги иштер төмөнкү үч чечүүчү багыттарды камтыйт:

1. Шайлоочуларды эсепке алуу системасынжакшыртуу: биометрикалык идентификациялоо үчүн жабдууларды жаңыртуу, бул эсепке алуунун тактыгынжана ишенимдүүлүгүн жогорулатат.
2. Шайлоочулардын добуштарын эсепке алуунужакшыртуу: автоматтык эсептөөчү урналардын (АЭУ) функционалын жаңыртуу, бул добуштарды эсептөө процессин кыйла тездетет жана айкын кылат.
3. БШК борбордук серверин жаңыртуу: жаңы серверкыйла жогору өндүрүмдүүлүктү жана маалыматтардынкоопсуздугун камсыз кылат.

Алсак, алдыда болуучу жергиликтүү шайлоодо ар биршайлоо участкасында төмөнкү жабдуу орнотулат:

Идентификациянын айкалыштырылган түзүлүшү бир универсалдык түзүлүшкө беш компоненттик жабдуунуалмаштырган заманбап чечимди камтыйт. Ал шайлоочуларды ар түрдүү параметрлер боюнчаиднтификациялоого жана шайлоо бюллетендерин басыпчыгарууга жөндөмдүү.

Негизги мүнөздөмөлөрү:

• Идентификация: беттин геометриясы жанаманжалардын папилярдык издери боюнча, ошондой эле«Түндүк» тиркемесиндеги электрондук документтердикошуп алганда, улуттук паспорттордун кандай ганаболбосун типтеринен маалыматтарды эсептөө мүмкүнчүлүгү.
• Жол-жобо: манжалардын издери боюнча 10 жолкуийгиликсиз идентификация болгон учурда, шайлоочубеттин биометриясы боюнча идентификациядан өтө алат.

Ар бир шайлоо участкасында 850-900 шайлоочугаидентификациянын 1 айкалыштырылган түзүлүшү орнотулат.

Идентификациянын айкалыштырылган түзүлүшүшайлоочуну идентификация гана кылбастан, дароо боюллетенди да басып чыгарат. Бул система бюллетендерди басып чыгарууга жана аларды жеткирүүгө каражаттарды сарамжалдуу пайдаланууга мүмкүнчүлүк түзөт, бул үнөмдүү технологияларды жана ресурстарды натыйжалуу башкаруунун принциптерине ылайык келет. Түзүлүш демейки жана аралыктыктагыдай эле бардык участкаларда ушундай иштейт. Мында эгерде шайлоочу аралыктан добуш берүү тизмесине киргизилген болсо, анда ал өзүнүн участкасында добуш бере алат. Аралыктык участкада шайлоочу туруктуу катталган жери боюнча бюллетень алат.

бир шайлоо участкасында жаңыланган функциясыбар автоматтык эсептөөчү урналар (АЭУ) колдонулат, булалардын натыйжалуулугун жогорулатат. Автоматтыкэсептөөчү урналарды (АЭУ) жаңылоонун алкагындасистеманын ичинде сканерлерди жана принтерлердиалмаштыруу боюнча иштер жүрүп жатат. Ошондой эле кубаттандыруу блокторун модернизациялоо жүрүп жатат, бул жабдуулардын иштөөсүнүн ишенимдүүлүгүн жананатыйжалуулугун жогорулатат. Бул кадамдар жалпыфункционалды жакшыртууга жана добуш берүү процессинин сапатын камсыз кылууга багытталган.

Ар бир участкада эки АЭУ: бир негизги жана биррезервдик болуусу каралган. Бул добуш берүү процессининишенимдүүлүгүн жана үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылат, ошондой эле мүмкүн болуучу техникалык бузулууларга ыкчам чара көрүүгө мүмкүнчүлүк түзөт.

Бардык шайлоо участкалары видеобайкоо камераларыменен жабдылат, бул алдыда болуучу шайлоокампаниясында жаңылык болуп калат. Шайлоонунжүрүшүн видеотартып алуу бардык участкларда жүзөгө ашырылат, бул добуш берүү процессин тартып алууга жанабузуулар же шайлоо талаш-тартыштары болгон учурдаобъективдүү картинаны түзүүгө мүмкүнчүлүк түзөт.

Аралыктан добуш берүү участкаларында шайлоо күнү процессти тартып алуу гана эмес, бүткүл күн боюу онлайн-көрсөтүү болот. Бул аралыктан добуш берүүнүн айкындуулугун жана шайлоочулардын шайлоонунжүрүшүнө байкоо жүргүзүүсүн кыйла жакшыртат. Булучасткаларда өлкөнүн бардык региондорунуншайлоочулары добуш беришээрин эске алуу менен, ар түрдүү округдардан шайлоочулардын катышуусунунмониторингин камсыз кылуу маанилүү.

Шайлоону технологиялык камсыз кылуу бөлүгүндөгү бул чаралар шайлоо процессинин инклюзивдүүлүгүн, аныктыгын, айкындуулугун жогорулатуу, шайлоонуэлектрондук башкарууну жакшыртуу жана жарандардыншайлоо укуктарын ишке ашыруусун кеңейтүү үчүн жагымдуу чөйрөнү түзүү үчүн иштелип чыккан.

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКсы Президенттик шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн 81 ЖМКны аккредитациядан өткөрдү
16-Окт, 2026

КР БШКсы Президенттик шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн 81 ЖМКны аккредитациядан өткөрдү

Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы бүгүн, 16-октябрындагы жыйынында 2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн жалпыга маалымдоо каражаттарын (ЖМК) жана интернет-басылмаларын аккредитациялоо маселесин карады.Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча жумушчу топтун сунушун эске алып, КР БШКсы жалпысынан 81 ЖМКны аккредитациялады.Алардын ичинде:-        басылмалар – 19;-        телерадиоуюмдар – 22; -        радиолор – 13;-        интернет-басылмалар – 27. КР БШКнын расмий сайтындагы “Шайлоолордо ЖМКларды аккредитациялоо” бөлүмүндө ЖМКнын эфир убактысын, басылма аянтын жана интернет-басылмаларда жарыялоо укугун бергендиги үчүн акы төлөөнүн өлчөмү жана башка шарттары боюнча маалыматтар жайгаштырылат.Аккредитациядан өткөн ЖМК жана интернет-басылмалар талапкерлердин үгүт иштерин өлкөнүн мыйзамдарынын алкагында так жана калыс жүргүзүүгө милдеттүү.Президенттик шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн жалпыга маалымдоо каражаттарын жана интернет-басылмаларын аккредитациялоо “Шайлоолордо ЖМКларды аккредитациялоо” автоматташтырылган маалыматтык тутуму аркылуу жүргүзүлдү.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы КР Президентинин кызмат ордуна талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады
16-Окт, 2026

КР БШКсы КР Президентинин кызмат ордуна талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 16-октябрдагы жыйынында Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер Касенов Аймен Абдыталиповичтин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттоо жөнүндө токтом кабыл алды. Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер А. А. Касеновдун шайлоого катышуу менен байланышкан маселелер боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү болуп Мазыкин Виталий Валерьевич катталды.Белгилей кетсек, талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүнө белгиленген үлгүдөгү каттоо күбөлүгү берилет.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы жергиликтүү кеңештердин бир катар депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотту
16-Окт, 2026

КР БШКсы жергиликтүү кеңештердин бир катар депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотту

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 16-октябрда өз жыйынында Токтогул, Түп, Сүлүктү, Нарын, Ак-Талаа жана Өзгөн аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, катталган талапкерлерди депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен чыгаруу жана бош калган мандаттарды кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитти.- Токтогул районунун Э. Иманалиев айылдык кеңешинин депутаты Бекишов Абдыбек Дүйшебековичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Тейтиев Улан Керимбаевичке өткөрүлүп берилди;   - Түп районунун Карасаев айылдык кеңешинин депутаты Кожомкулова Зыягүл Үсөнбековнанын ыйгарым укуктары Карасаев айылдык кеңешинин 2026-жылдын 9-октябрындагы сунуштамасынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Шаршеев Руслан Исаевичке өткөрүлүп берилди;   - Сүлүктү шаардык кеңешинин депутаты Исаков Бекзат Каюмовичтин (“Жаңы Кыргызстан” депутаттык фракциясынан) ыйгарым укуктары Сүлүктү шаардык кеңешинин 2026-жылдын 28-сентябрындагы сунуштамасынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Дүйшөбай уулу Абдумуталипке (“Жаңы Кыргызстан” саясий партиясынан) өткөрүлүп берилди;   - Нарын районунун Чет-Нура айылдык кеңешинин депутаты Оролов Бек Магдыбековичтин ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Тилекмат уулу Байжигитке өткөрүлүп берилди;- Ак-Талаа районунун Ала-Буга айылдык кеңешинин депутаты Самибаева Гульбарчын Баатырбековнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Абдраим уулу Канатбекке өткөрүлүп берилди.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоодо биринчи жолу Коомдук байкоо борборун уюштурат
16-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоодо биринчи жолу Коомдук байкоо борборун уюштурат

Бүгүн, 16-октябрда, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Коомдук байкоо борборунун ишмердигин уюштуруу тартибин бекитти.Борбордун негизги максаты - Кыргыз Республикасында өтүүчү шайлоолордо жана референдумдарда добуш берүү күнү шайлоо участокторунан видеокөрсөтүүлөрдү реалдуу режимде көрүү үчүн шарттарды түзүү.Борбор шайлоо процессинин ачыктыгын камсыз кылуу жана шайлоо участокторунан видеокөрсөтүүлөрдү көрүү мүмкүнчүлүгүн камсыздоо максатында Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан добуш берүү күнү уюштурулат.Белгиленген талаптарды сактоо менен Борборго жарандар, жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү, эл аралык жана башка байкоочулар, ошондой эле башка кызыкдар адамдар эркин кире алышат.Борбордун иш тартибинде келүүчүлөрдү каттоо, убактылуу бейдждерди берүү жана шайлоо участокторунан видеокөрсөтүүлөрдү көрүү эрежелери каралган.Борборго келгендерге үгүт жүргүзүүгө, жабдуулардын ишине кийлигишүүгө жана коомдук тартипти бузууга тыюу салынат. Ошондой эле видеокөрсөтүүлөрдү үгүт максатында пайдаланууга жана шайлоочунун эркин билдирүүсүнүн мазмунун аныктоого багытталган аракеттерге жол берилбейт.
Кененирээк билүү >>