Башкы Жаңылыктар Бүткүл дүйнөлүк шайлоо күнү

Бүткүл дүйнөлүк шайлоо күнү

01-Фев, 2024

Жыл сайын февраль айынын биринчи бейшембисинде дүйнѳнүн бардык өлкөлөрү 2005-жылы Венгрияда шайлоо органдарынын кесиптик майрамы катары белгиленген Бүткүл дүйнөлүк шайлоо күнүн белгилешет.

Шайлоо -- уникалдуу процесс. Дал ушул шайлоо аркылуу ар бир жаран өзүнүн келечегин, кандай коомдо жашап, кантип өнүгүүсүн тандайт.

Кыргыз Республикасынын Конституциясында демократиялык шайлоонун бардык стандарттары белгиленгген. Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 2-беренесине ылайык шайлоо Кыргыз Республикасынын жаранынын шайлоо жана шайлануу укугун эркин жүзөгө ашыруусуна негизделет.

Демократиялык мамлекетте жарандар шайлоо аркылуу өлкөнү башкаруу укугун ишенип беришкен мамлекеттик органдардын ишинин натыйжалуулугу жана туруктуулугу шайлануучу органдардын легитимдүүлүгүнѳ жараша болот.

Өткѳндѳрдүн сабактарды эске алуу менен 2020-жылдан кийин мыйзамда тыюу салынган финансылык, административдик жана башка ресурстарды колдонуу аркылуу шайлоочулардын тандоо эркиндигине таасир этүүгө тыюу салган конституциялык норма бекемделди.

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 1-беренесине ылайык, эл эгемендүүлүктүн ээси жана мамлекеттик бийликтин бирден-бир булагы болуп саналат.

Шайлоо элдик бийликти ишке ашыруунун жана коомдук пикирди билдирүүнүн, мамлекеттик механизмдин иштеп турушунун туруктуулугун жана натыйжалуулугун камсыз кылган негизги ѳбѳлгѳлѳрдүн бири болуп саналат.

Таза, акыйкат жана атаандаштыкта ​​ѳткѳн шайлоо аркылуу түзүлгөн бийлик бекем жана шайлоочулардын ишенимине ээ болору шексиз.

Кыргыз Республикасында шайлоо реформасын жүзѳгѳ ашыруу жүрүп жатат. Шайлоонун аныктыгы, айкындуулугу, атаандашуунун жогорулашы, шайлоонун инклюзивдүүлүк деңгээли, жарандардын эркин билдирүүсү үчүн укуктук жана практикалык шарттардын жакшырышы шайлоо системасын реформалоонун азыркы этабынын негизги жетишкендиктеринен болуп саналат.

Шайлоо жѳнүндѳ мыйзамдарды, шайлоо технологияларын өркүндөтүү, жарандардын маалымдуулугун, укуктук жана электроалдык маданиятын жогорулатуу боюнча иштер улантылууда.

 

Кыргызстандын шайлоо практикасы жарандардын шайлоо укуктарын, шайлоонун ачык-айкындуулугун жана ишенимдүүлүгүн камсыз кылууда алдыңкы тажрыйба катары таанылганын белгилеп кетүү кубанычтуу.

Бүткүл дүйнөлүк шайлоо күнү эркин жана таза шайлоонун маанилүүлүгүн гана эске салбастан, ар бир жарандын добушу керектүү жана мааниси бар экендигин жана өлкөнүн өнүгүүсүнө таасир тийгизерин жарандардын аң-сезиминде бекемдейт.

Жыл сайын Бүткүл дүйнөлүк шайлоо күнүнүн алкагында ар түрдүү иш-чаралар өткөрүлөт. Ушул күнү КР БШК өнөктөштөр менен биргеликте демократиялык коомдун институту болгон шайлоо тууралуу жана анын негизги этаптары, шайлоо процессинин жол-жоболору, шайлоочулардын өз укуктарын жана мамлекеттик башкарууга, анын ичинде аялдардын жана жаштардын катышуу мүмкүнчүлүгүн аңдап түшүнүүсүн жакшыртуу боюнча жаштардын билим деңгээлин жогорулатууга багытталган бир катар түшүндүрүү иш-чараларын өткөрөт.

Башка жаңылыктар

Баардык жаңылыктар
«Маариф» окуу жайында окуучулардын шайлоо боюнча билимин жогорулатууга багытталган жолугушуу өттү
10-Окт, 2026

«Маариф» окуу жайында окуучулардын шайлоо боюнча билимин жогорулатууга багытталган жолугушуу өттү

Бишкек шаарындагы «Маариф» окуу-билим берүү комплексинде 2026-жылдын 9-октябрында Кыргыз Республикасынын БШКсынын алдындагы Жарандык билим берүү жана шайлоо технологиялары борборунун өкүлдөрү 9-класстын окуучулары жана билим берүү мекемесинин жетекчилиги менен жолугушуу өткөрдү.Борбордун өкүлдөрү «Маариф» окуу-билим берүү комплексинин директору Мехмет Черчикая менен жолугушуп, кызматташуунун келечегин, ошондой эле жаш муунду тарбиялоо, окуучулардын укуктук жана шайлоо маданиятын жогорулатуу маселелерин талкуулашты.Жолугушууга Бишкек шаарынын мектептеринин Президенттер кеңешинин өкүлдөрү Ясин Мырсабеков жана Адинай Токтобекова да катышып, окуучуларга Мектеп президенттери кеңешинин келечектеги түзүмүн тааныштырышты.Иш-чара «Маариф» окуу-билим берүү комплексинин мектеп парламентинин Президентин шайлоонун алдында өттү. Аталган шайлоо 2026-жылдын 12-октябрында болот жана ага КР БШКсынын эксперттери шайлоону уюштуруу жана өткөрүү боюнча уюштуруучулук-методикалык жардам көрсөтүшөт: добуш берүү урналарын беришет, байкоочуларды тартууга көмөк көрсөтүшөт жана шайлоону уюштуруу жана өткөрүү маселелери боюнча консультациялык жардам беришет.Жолугушуунун программасына «Шайлоо жана жаштар» аттуу видеороликти көрсөтүү жана талкуулоо, №68 орто мектеби парламентинин президентинин сөзү, суроо-жооп сессиясы, ошондой эле «Шайлоо жөнүндө эмнени билем?» аттуу викторина кирди. Викторинанын жеңүүчүлөрү жана активдүү катышуучулары ЖБШТБ тарабынан эстелик байгелер менен сыйланышты. Иш-чарага жалпысынан 9-класстын 109 окуучусу катышты.Мындай жолугушууларды өткөрүү жаштардын шайлоо маданиятын жогорулатуу үчүн маанилүү. Мектеп партасынан баштап потенциалдуу шайлоочулар менен иштөө шайлоого аң-сезимдүү мамиле жасоону, ар бир добуштун баалуулугун түшүнүүнү жана өлкөнүн коомдук-саясий жашоосуна жоопкерчиликтүү катышууга даярдыкты калыптандырууга мүмкүндүк берет.
Кененирээк билүү >>
КР БШК төрагасы Тынчтык Шайназаров КР ТИМинин өкүлдөрү менен Кыргызстандын чет өлкөлөрдөгү жарандарынын добуш берүүсүн уюштуруу маселелерин талкуулады
09-Окт, 2026

КР БШК төрагасы Тынчтык Шайназаров КР ТИМинин өкүлдөрү менен Кыргызстандын чет өлкөлөрдөгү жарандарынын добуш берүүсүн уюштуруу маселелерин талкуулады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров бүгүн, 9-октябрда Кыргыз Республикасынын тышкы иштер министринин орун басары Сейтек Жумакадыр уулу менен жолугушту.Жолугушууга ошондой эле КР БШК төрагасынын орун басары Лейла Лурова, КР ТИМинин Консулдук департаментинин кызматкерлери жана БШК аппаратынын кызматкерлери катышты.2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдыктын алкагында чет өлкөлөрдө жүргөн Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарын камсыз кылуу маселелери талкууланды.Өзгөчө көңүл КР БШК менен КР ТИМинин чет өлкөлөрдөгү шайлоо участокторун түзүү жана аларды оптималдаштыруу, добуш берүүнү уюштуруу жана шайлоо участокторун техникалык жактан жабдуу, ошондой эле чет өлкөлөрдө жүргөн Кыргызстандын жарандарын алдыдагы шайлоого катышуу тартиби жөнүндө маалымдоо маселелери боюнча өз ара аракеттенүүсүнө бурулду.
Кененирээк билүү >>
Бишкек шаарындагы жана аймактардагы айрым шайлоо участокторунун схемаларына жана чек араларына өзгөртүү киргизилди
09-Окт, 2026

Бишкек шаарындагы жана аймактардагы айрым шайлоо участокторунун схемаларына жана чек араларына өзгөртүү киргизилди

Бүгүн, 9-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жыйынында КР БШКнын 2025-жылдын 3-июлундагы № 33 “Кыргыз Республикасынын Баткен, Ош, Жалал-Абад, Талас, Чүй, Нарын жана Ысык-Көл облустарынын айрым жергиликтүү кеңештеринин аймактарындагы шайлоо участкаларынын схемаларын жана чек араларын бекитүү жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөр киргизилди.Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 1-августундагы № 54 “Кыргыз Республикасынын Бишкек шаарынын аймагындагы шайлоо участкаларынын схемаларын жана чек араларын бекитүү жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөр киргизилди. Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдарынын сунушуна ылайык, аталган токтом долбоорлорун кабыл алуунун негизги зарылчылыгы - көчө аталыштарынын өзгөрүшү, ошондой эле даректерди өзгөртүү аркылуу шайлоочулардын добуш берүүсү үчүн заманбап жана ыңгайлуу шарттарды түзүү болуп саналат.
Кененирээк билүү >>
Майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктар картасы боюнча жобо бекитилди
09-Окт, 2026

Майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктар картасы боюнча жобо бекитилди

Бүгүн, 9-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум боюнча борбордук комиссиясы өз жыйынында “Майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктар картасы” автоматташтырылган маалыматтык тутуму жөнүндө жобону бекитти. Жобо аталган тутумдун укуктук статусун, иштөө тартибин, ошондой эле анын катышуучуларынын укуктарын, милдеттерин жана жоопкерчилигин аныктайт.Жаңы тутумдун алкагында майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктарын бирдиктүү эсепке алуу жана дайындарды борборлоштурулган базага топтоо автоматташтырылат. “Түндүк” системасы аркылуу Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги менен ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү камсыздалат. Ошондой эле шайлоо участокторунда жеткиликтүү инфратүзүмдүн абалын – пандустарды, Брайль ариби менен даярдалган материалдарды жана башка шарттарды - мониторинг жүргүзүү жана пландаштыруу мүмкүнчүлүгү кеңейтилет. Дайындарды иштетүү Кыргыз Республикасынын Санарип кодексинин талаптарына ылайык, жеке дайындардын купуялуулугун жана тутумдун санариптик туруктуулугун камсыз кылуу менен жүргүзүлөт.
Кененирээк билүү >>