2018-жылдын 11-майында Бишкекте Кыргызстандын шайлоо системасын өркүндөтүү жана анын стратегиялык багыттарын аныктоо боюнча коомдук диалог болуп өттү.
Бул иш чара Кыргыз Республикасынын Президентинин Жарлыгы менен “Жарандык платформа” КФ менен биргеликте ЕККУнун Бишкектеги Программалык офисинин колдоосунда түзүлгөн КР шайлоолор боюнча мыйзамдарын өркүндөтүү боюнча Жумушчу топ тарабынан уюштурулган.
Иш чарада Президенттик Аппараттын жетекчисинин орун басары Д.Эсеналиев, КР ЖК фракцияларынын жана саясий партиялардын, БШК жана Мамкаттоонун, эксперттик коомчулуктун өкүлдөрү, жарандык сектордун активисттери, эл аралык уюмдардын жана ЖМКлардын жетекчилери жана өкүлдөрү катышты.
Өткөрүлүп жаткан иш чара коомчулуктун арасында шайлоо системасын өркүндөтүү жолдорун талкуулоо боюнча диалог аянтчасы болуп эсептелет. Бул жерде катышуучуларга “2018-2020-жылдарда КРнын шайлоо мыйзамдарын өркүндөтүү стратегиясынын” долбоору боюнча өз пикирлерин жана сунуштарын киргизүүгө мүмкүнчүлүк берилет.
Бул долбоор 2018-жылдын 1-июлуна чейин стратегиянын алкагында мыйзамдарды өзгөртүү боюнча сунуштар менен бирге Улуттук кеңешке сунушталат.
2013-2017-жылдардагы шайлоо реформасынын биринчи этабында добуш берүүнүн жыйынтыгынын ырастыгын жана ачык айкындыгын камсыз кылуу боюнча маанилүү иш аткарылгандыгын эске алып, алдыда турган экинчи этапта шайлоолор процессинде келип чыгуучу укуктук мамилелерди өнүктүрүү жаатында иштөө турат.
Коомдук диалогдун катышуучуларына талкуулоо үчүн 4 максаттуу багыт берилди:
- Бардык деңгээлдеги: жергиликтүү, парламенттик жана президенттик шайлоо процессинин катышуучуларынын укуктук мамилелерин жөнгө салуу механизмдерин өркүндөтүү;
- Шайлоо мыйзамдарын бузуулардын алдын алуунун жана аларды тыюунун механизмдеринин натыйжалуулугун жогорулатуу;
- Саясий партиялардын ролун күчөтүү аркылуу парламентаризмди мындан ары өнүктүрүү;
- Шайлоолорду уюштуруу боюнча мамлекеттик органдар менен ЖӨБ органдарынын милдеттери жана бирге аракеттешүүсү.
Диалогдун жүрүшүндө катышуучулар, алардын ою боюнча бардык деңгээлдеги шайлоолорду уюштуруу жана өткөрүү учурунда чыгуучу маанилүү жана курч көйгөйлөрдү талкуулашты.
Добуштарды сатып алууга жана шайлоо алдындагы үгүт убагында жалган маалыматтарды таратууга натыйжалуу каршылык көрсөтүү максатында административдик жана кылмыш боюнча мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү зарылчылыгы белгиленди. Ошондой эле, маанилүү кадамдардын катарында каржылоонун айкындыгы, тактап айтканда талапкерлердин жана партиялардын шайлоо фонддорунун булактарынын жана чыгымдарынын айкындыгы, финансы ресурстарынын жарандардын эркин билдирүүсүнө таасири, шайлоо убагында үгүт ишмердүүлүгүн өркүндөтүү маселелери белгиленди.
Активдүү талкуулардын жүрүшүндө иш чаранын катышуучулары шайлоо системасын өркүндөтүүнүн маанилүү маселелеринин топтомун белгилешти, анын ичинде:
- шайлоочулардын түшүнүү менен тандоосунун фактору катары, шайлоо укуктары жана талапкерлердин программалары боюнча жарандардын маалыматтуулугун жогорулатуу;
- өлкөдөн сыртта жашаган жана убактылуу жашаган жарандардын добуш берүүдө катышуусун активдештирүү;
- шайлоолордо ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын катышуусу;
- ички партиялык курулуш жана парламенттик типтеги партияларды түзүү;
- жергиликтүү кеңештерде аялдардын өкүлчүлүгүнүн кепилдигин камсыздоо;
- шайлоолордун саясий маданияты, ж.б. маселелер;
- шайлоонун жүрүшүндө коопсуздукту жана мыйзамдуулукту камсыз кылуу, добуштарды сатып алууга каршы күрөшүүнүн натыйжалуу чаралары;
- жекече маалыматтарды коргоону жакшыртуу ж.б.
Бардык сунуштар Жумушчу топ тарабынан жалпыланып жана талданып чыгат. Стратегияны иштеп чыгуунун алкагындагы шайлоо мыйзамдарын өркүндөтүүнүн багыттары боюнча талкуулар республиканын аймактарында улантылат.
КР БШКнын аппаратынын маалымат бөлүмү
