Европа Советинин Венеция комиссиясы Норвегиянын Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жана модернизация министрлиги менен биргеликте Норвегиянын Осло шаарында шайлоолорду башкаруу органдарынын 15-Европалык конференциясын уюштурду. Конференцияга Европанын, Азиянын, Жакынкы Чыгыштын, Түндүк жана Түштүк Американын 70тен ашуун мамлекеттеринен шайлоолорду башкаруу органдарынын жетекчилери, парламенттердин депутаттары, окумуштуулар жана эксперттер катышты.
Кыргыз Республикасынан конференцияга БШК төрагасы Н.Шайлдабекова жана КР БШК мүчөсү Г.Джурабаева катышты.
Конференциянын негизги темасы – “Шайлоолордогу коопсуздук” болуп, төмөнкү аспекттер талкууга алынды:
• Шайлоолордун коопсуздугун камсыз кылууга багытталган нормалар, стандарттар жана алдыңкы тажрыйбалар;
• Санариптик технологиялар жана социалдык тармактарга байланышкан көйгөйлөр;
• Кибер кылмыштар менен күрөшүү жана кибер коопсуздукту жакшыртуу.
Шайлоо өнөктүгү учурундагы жалган маалыматтар жана “жалган жаңылыктар”, шайлоо өнөктүгүнүн жүрүшүнө социалдык тармактардын бурмаланган таасири сыяктуу маселелер активдүү талкууларды жаратты. Конференциянын катышуучулары белгилегендей, мындай көрүнүштөр шайлоолордун коопсуздугун камсыз кылуу алкагында таасирдүү чараларды иштеп чыгууну талап кылган олуттуу чакырык болуп эсептелет.
“Шайлоо процессинин бардык этаптарында заманбап технологияларды кантип салттуу усулдар менен айкалыштырып колдонуу керек?” деген жумушчу сессиянын алкагында шайлоо өткөрүүдө жаңы технологияларды колдонуу боюнча Кыргызстандын тажрыйбасы жөнүндө маалымат берилди. Европалык кесиптештердин шайлоонун жүрүшүндө электрондук технологиялардын аялуулугу боюнча жалпы кабатырлануусуна карабастан, Кыргызстандын делегациясынын чыгып сүйлөөсүн эске алып, жыйынтык резолюцияда аларды колдонууда оң тажрыйбанын бар экендиги белгиленди.
Конференцияда талкууланган маселелердин көпчүлүк бөлүгү кибер коопсуздукту камсыздоого, ар кайсы өлкөлөрдүн кибер чабуулдар же шайлоо процессине терс таасир көрсөтүү боюнча башка аракеттер көйгөйү жана тажрыйбасына тиешелүү болду. Кабыл алуучу өлкө катары Норвегия, кибер коопсуздук, жалган билдирүүлөрдү алдын алууу боюнча маалыматтык чаралар, кылмыш боюнча сот адилетүүлүгү, коомдук коопсуздук жана тартип маселелерин ичине алган шайлоо коопсуздугун камсыз кылуу боюнча өз планын сунуш кылды.
Конференциянын алкагында белгиленгендей, шайлоолор боюнча жарандардын маалыматтуулугун жана укуктук маданиятын жогорулатуу жарандардын өз эркин түшүнүп билдирүүсүнүн гана шарты болбостон, шайлоолордун коопсуздугун камсыз кылуунун компоненттеринин бири да болуп эсептелет.
Венеция комиссиясынын колдоосу астындагы конференциянын алкагында БШКнын төрагасы Н.Шайлдабекова Австрия, Норвегия, Латвия жана Грузиянын делегацияларынын башчылары менен жарандардын шайлоо боюнча маалыматтуулугун жана укуктук маданиятын жогорулатуу максатында Кыргыз Республикасында Жарандык билим берүү борборун уюштуруу маселелеринде кызматташуу боюнча жумушчу жолугушуу өткөрдү.
КР БШКнын аппаратынын маалымат бөлүмү
