2011-жылдын 25-сентябрында Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо боюнча шайлоо өнөктүгү чечүүчү фазага кирип - Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлердин шайлоо алдындагы үгүтү башталды.
Биздин өлкөнүн нормалдуу жана цивилизациялык өнүгүшү үчүн, экономикада жана социалдык чөйрөдө татаал көйгөйлөрдү чечүүнү камсыз кылуу үчүн биринчи кезекте жарандык ынтымак жана коомдук-саясий туруктуулук зарыл. Бирок коомдогу социалдык жана саясий чыңалууну жеңилдетүүнүн ордуна кезектеги шайлоону оорчулукту андан ары курчутуу куралы катары пайдалангандар да жок эмес.
Бийлик баасы бүгүнкү күндө болуп көрбөгөндөй жогору. Ошондуктан шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн одоно, ал тургай мыйзамсыз ыкмалары кеңири жайылып баратат.
Шайлоо алдындагы үгүткө киришкен талапкерлерди, алардын ишенимдүү адамдарын жана шайлоо штабдарын шайлоолор кандай ыкмалар болбосун пайдаланылган өлүм үчүн эмес, өмүр үчүн күрөш болгудай, ар бир жаранга өз тандоосун жөн гана эмес, ишенимдүү ишке ашырууга мүмкүндүк берүүчү нормалдуу демократиялык процедура болгудай, бирок шайлоолор өлкөдөгү коомдук – саясый абалдын бузулушуна алып келбейт деп ишенгидей жүргүзүүгө чакырабыз.
Талапкерлерге, алардын өкүлдөрүнө жана ишенимдүү адамдарына шайлоо алдында үгүт жүргүзүүдө улуттук, этностук, расалык, диний, региондор аралык каршылашууну, басмырлоого үндөөчү гендердик жана башка социалдык үстөмдүктү пропагандалоого, бийликти басып алуу чакырыктарына, мамлекеттик түзүлүштү күч менен өзгөртүүгө жана мамлекеттин бүтүндүгүн ыдыратууга, сөз жана басма эркиндигин кыянаттык менен пайдалануунун башка формаларына тыюу салынат.
Шайлоо алдындагы үгүткө катышуу менен талапкерлер, алардын өкүлдөрү, ишенимдүү адамдары талапкерлердин ар-намысына же ишкердик беделине зыян келтирген жана атайылап жалган маалыматтарга негизденген жарыялоолорду таркатууга укуксуз.
Борбордук шайлоо комиссиясы Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдыкты жана аны өткөрүүнү ишке ашырууда, шайлоо алдында үгүт жүргүзүүдө жалпыга маалымдоо каражаттарынын ролу жөнүндө маселе актуалдуу деп эсептейт. Өлкөдөгү коомдук-социалдык туруктуулукту камсыз кылууда жалпыга маалымдоо каражаттарынын ролу чоң, буга жоопкерчиликсиз мамиле кылууга жол берилбейт.
Албетте, Конституцияда кепилдикке алынган сөз жана басма сөз эркиндиги мамлекетибиздин демократиялык өнүгүшүнүн маанилүү шарты болуп саналат. Бирок укуктар жана милдеттер бирдей болууга тийиш, өз укуктарын жана эркиндиктерин ишке ашыруу башка адамдардын укуктары менен эркиндиктерин, коомдук жана мамлекеттик кызыкчылыктарды бузбоого тийиш, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын сактоого бардыгы милдеттүү.
“Жалпыга маалымдоо каражаттары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык жарандык жана улуттук этиканын ченемдерин бузуучу, инсандын ар-намысына шек келтирүүчү материалдарды таркатууга, атайылап жалган маалыматты элге чыгарууга жол берилбейт. Журналисттер өздөрүнүн билдирүүлөрүнүн тууралыгын текшерүүгө милдеттүү.
Борбордук шайлоо комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү мезгилинде журналисттерди жана жалпыга маалымдоо каражаттарын маалымат берүүгө кылдаттык мамиле кылууга, жарыяланган материалдардын мүмкүн болуучу кесепеттери тууралуу ойлонууга чакырат. Коом бүгүнкү күндө жалпыга маалымдоо каражаттарынан биримдикке, баш кошууга, туруктуулукка, элдин жана мамлекеттин жыргалчылыгына карата тынчтыкта чыгармачылык менен эмгектенүүгө үндөгөн ачык-айкын ишенимдүү сөздөрдү күтөт. Басма жана эфирдик маалыматтар адамдарда тынчсыздануу жана ишенбегендикти эмес, биз көп жылдар топтолгон экономикалык жана социалдык көйгөйлөрдү кыйынчылыктарга карабастан биргеликте жеңе ала тургандыгыбызга, коррупцияны жоюп, акыйкат укуктук мамлекеттин имаратын курарыбызга, адамдар жана алардын жыргалчылыгы үчүн мыйзамдуулукту, тартипти орното тургандыгыбызга ишеним жаратууга үндөшү керек.
Борбордук шайлоо комиссиясы талапкерлер, ошондой эле алардын өкүлдөрү, ишенимдүү адамдары, жалпыга маалымдоо каражаттары шайлоо алдында үгүт жүргүзүү боюнча Мыйзам талаптарын бузса, укукка каршы үгүт иштерине бөгөт коюу жана күнөөлүү адамдарды Шайлоолор жөнүндө конституциялык Мыйзамда, Административдик жоопкерчилик жөнүндө кодексте жана Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинде белгиленген тартипте жоопкерчиликке тартуу жөнүндө укук коргоо органдарына же сотко кайрылып же болбосо талапкерди каттоону жоюу жөнүндө маселени өз отурумунда карайт.
Төрага Т.Абдраимов
